Petycja w sprawie uregulowania dostępu do broni palnej

Tragiczne wydarzenia z dnia 7 listopada 2026 r. w Krakowie pokazują, że dotychczasowe przepisy dotyczące dostępu do broni palnej, jej przechowywania oraz kontroli stanu zdrowia osób ją posiadających wymagają rewizji. Celem niniejszej petycji jest wprowadzenie zmian, które zmniejszą ryzyko podobnych tragedii w przyszłości. Mam świadomość, że proponowane rozwiązania nie wyeliminują tego ryzyka całkowicie, ponieważ dostęp do broni i jej obrót istnieją również poza legalnym obiegiem. Uszczelnienie zasad dotyczących broni posiadanej legalnie jest jednak tym, co możemy i powinniśmy zrobić.

Postulowane zmiany realizują obowiązek ochrony życia (art. 38 Konstytucji RP) i są proporcjonalne (art. 31 ust. 3): nie odbierają prawa do posiadania broni, a jedynie wzmacniają kontrolę nad tym, kto i na jakich warunkach posiada broń. [1]

Podstawa prawna: art. 63 Konstytucji RP („Każdy ma prawo składać petycje, wnioski i skargi w interesie publicznym (…)”) oraz ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o petycjach. [1, 2] Wnoszę o podjęcie inicjatywy ustawodawczej zmieniającej ustawę z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji [3] w następującym zakresie.

1. Przechowywać amunicję w depozycie #

Postulat: Z wyłączeniem pozwoleń do ochrony osobistej, amunicja do broni posiadanej na pozwolenie sportowe i kolekcjonerskie powinna być przechowywana w depozycie na wybranej przez posiadacza strzelnicy, a nie w miejscu zamieszkania. Obowiązek ten powinien objąć również myśliwych, którzy przechowywaliby amunicję w depozycie na wyznaczonej strzelnicy albo w jednostce Polskiego Związku Łowieckiego i pobierali ją na czas polowania. W przypadku broni rozdzielnego ładowania, o której mowa w pkt 2, obowiązek przechowywania w depozycie powinien obejmować proch strzelniczy. Podmioty prowadzące depozyt powinny ewidencjonować przyjęcie i wydanie amunicji oraz prochu strzelniczego.

Uzasadnienie: Broń sportowa i kolekcjonerska jest używana na strzelnicy, a broń myśliwska na polowaniu, więc przechowywanie amunicji w depozycie i pobieranie jej na czas strzelania lub polowania nie utrudnia korzystania z broni zgodnie z jej przeznaczeniem. Broń przechowywana w domu bez amunicji nie może zostać użyta w akcie impulsywnym, w kryzysie psychicznym ani przez domownika.

2. Wprowadzić obowiązek corocznych badań lekarskich i psychotestów #

Postulat: Posiadacze pozwoleń na broń do celów ochrony osobistej, łowieckich, sportowych i kolekcjonerskich, a także nabywcy i posiadacze broni palnej rozdzielnego ładowania wytworzonej przed rokiem 1885 oraz replik tej broni, powinni raz w roku przechodzić badania lekarskie oraz badania psychologiczne (psychotesty). Wskazana broń rozdzielnego ładowania powinna podlegać rejestracji, aby obowiązek ten był możliwy do wyegzekwowania. Brak aktualnych badań powinien stanowić podstawę do cofnięcia pozwolenia na broń, a w przypadku broni rozdzielnego ładowania – do jej zatrzymania przez Policję do czasu przedstawienia aktualnych orzeczeń.

Uzasadnienie: Obecnie myśliwi oraz posiadacze pozwoleń sportowych i kolekcjonerskich nie mają obowiązku regularnego powtarzania badań, a posiadacze pozwoleń do ochrony osobistej oraz ochrony osób i mienia powtarzają je raz na 5 lat (art. 15 ust. 4 ustawy) [3]. Posiadanie wskazanej broni rozdzielnego ładowania nie wymaga pozwolenia (art. 11 pkt 10 ustawy), a jej nabycie nie jest uzależnione od przedstawienia orzeczeń lekarskiego i psychologicznego, wymaganych przy ubieganiu się o pozwolenie na podstawie art. 15 ust. 3 ustawy. [3] Stan psychiczny może zmienić się w ciągu kilku miesięcy, dlatego kontrola raz na kilka lat lub wyłącznie przy wydaniu pozwolenia jest niewystarczająca. Już dziś naruszenie obowiązku poddania się badaniom i przedstawienia orzeczeń może skutkować cofnięciem pozwolenia (art. 18 ust. 5 pkt 2 ustawy) – postulowany obowiązek corocznych badań powinien zostać objęty tą samą sankcją. [3]

3. Wzmocnić zabezpieczenia sejfów na broń #

Postulat: Sejfy i szafy do przechowywania broni i amunicji powinny wymagać do otwarcia jednoczesnego użycia dwóch różnych składników spośród: klucza, kodu, karty dostępu, odcisku palca lub skanu tęczówki oka. Sejfy i szafy do przechowywania broni i amunicji powinny być obowiązkowo trwale przytwierdzone do ściany lub podłoża.

Uzasadnienie: Dziś zazwyczaj wystarczy zdobyć jeden składnik – sam klucz albo sam kod – by uzyskać dostęp do broni, np. przez domownika, dziecko lub złodzieja. Weryfikacja dwuskładnikowa sprawia, że przejęcie tylko jednego składnika nie daje dostępu do broni, a zabezpieczenia biometryczne (odcisk palca, tęczówka) utrudniają otwarcie sejfu osobie innej niż posiadacz. Obecnie osoby fizyczne mają obowiązek przechowywać broń i amunicję w urządzeniach spełniających wymagania co najmniej klasy S1 według normy PN-EN 14450 (§ 5 ust. 1 rozporządzenia), ale przepisy nie wymagają ich przytwierdzenia do ściany ani podłoża. [4] Brak tego wymogu ułatwia kradzież broni przez umożliwienie wyniesienia całego sejfu lub szafy wraz z zawartością. Szczegółowe warunki przechowywania broni i amunicji określa rozporządzenie wydawane na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy o broni i amunicji, dlatego postulowane wymogi mogą zostać wprowadzone również w drodze jego zmiany. [3, 4]

Bibliografia #

[1] Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. z 1997 r. nr 78, poz. 483, ze zm.) — art. 31 ust. 3, art. 38 i art. 63.

[2] Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o petycjach (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 870) — art. 4 ust. 3.

[3] Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 485, ze zm.) — art. 11 pkt 10, art. 15 ust. 3 i 4, art. 18 ust. 5 pkt 2 i art. 32 ust. 2.

[4] Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 26 sierpnia 2014 r. w sprawie przechowywania, noszenia oraz ewidencjonowania broni i amunicji (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 364) — § 5 ust. 1.