HP z800 z maksymalną ilością RAM: 384 GB DDR3

W naszym labie mamy 2 stacje robocze HP z800. Jak na dzisiejsze standardy to dość niedorzeczny sprzęt. Ma zasilacz o mocy ponad 1 kW, płytę główną na dwa procesory i 12 slotów pamięci. Jest głośny, pobiera mnóstwo prądu i ma procesory Intel pierwszej generacji oraz pamięć DDR3 – wolną. Kosztuje jednak niemal tyle co nic i nadaje się do większości małych i średnich zastosowań.

Oficjalna dokumentacja podaje, że maksymalna pojemność pamięci to 192 GB DDR3, czyli 12 modułów po 16 GB pracujących z częstotliwością 800 MHz. Jeśli interesują nas wyższe prędkości, to mamy 96 GB przy 1067 MHz z modułami 16 GB albo 1333 MHz przy wszystkich modułach 8 GB. Obecnie (2025) pamięci DDR5 pracują z prędkością do 8800 MT/s, czyli mniej więcej 10 razy szybciej, choć z wyższymi opóźnieniami. Znacznie wyższe taktowanie rekompensuje wyższe opóźnienia.

384 GB DDR3 to naprawdę dużo jak na zwykłe zastosowania, takie jak serwery aplikacji, serwery poczty, przechowywanie plików, monitoring wizyjny itp. W naszym labie używamy tego serwera do data miningu, co obejmuje kontenery Docker oraz serwery baz danych (różnych typów).

Możemy jednak włożyć więcej pamięci niż 192 GB. My włożyliśmy dwa razy tyle. Właściwie po zainstalowaniu Intel Xeon x5660 moglibyśmy obsłużyć aż 288 GB na procesor, co daje łącznie 576 GB RAM. Mamy jednak tylko 12 slotów pamięci, a maksymalna pojemność modułu to 32 GB. Gdybyśmy mieli 18 slotów, moglibyśmy włożyć 576 GB, ale przy 12 slotach jesteśmy w stanie zmieścić „tylko” 384 GB.

Płyta główna HP z800 i procesory Xeon obsługują zarówno moduły DIMM unbuffered, jak i registered, ale nie jednocześnie. Kupuj więc tylko jeden typ – moim zdaniem powinien to być 8500R albo 10600R. Nie warto kupować szybszych modułów DIMM, ponieważ i tak będą pracować z prędkością 800 MT/s.

Jedna ważna osobliwość dotycząca 32-gigabajtowych modułów DDR3 jest taka, że nie są one poprawnie rozpoznawane przez dmidecode:

To samo z lshw:

Aby dostać się do 12 slotów pamięci, trzeba zdjąć obudowę z podwójnym wentylatorem. Ponadto każdy moduł pamięci ma metalową płytkę do odprowadzania ciepła. Pod dużym obciążeniem może się naprawdę mocno nagrzewać.

BIOS twierdzi, że wszystko jest w porządku. Wszystkie moduły DIMM są rozpoznane. Każdy Xeon x5660 i x5690 ma 3 kanały pamięci, więc pamiętaj, aby w 2 kolejnych slotach umieszczać moduły tego samego typu, prędkości i opóźnień. Zgodnie z dokumentacją istnieje zalecany sposób obsadzania slotów, gdy instalujemy mniej niż maksymalną liczbę modułów, więc albo włóż 12 identycznych modułów, albo postępuj zgodnie z dokumentacją, aby uzyskać jak najbardziej zbliżoną konfigurację.

Do próby zainstalowania 384 GB RAM zainspirował mnie https://www.youtube.com/watch?v=AoS0kX82vs4 – udało się! Na koniec jeszcze jedna uwaga. Typowa cena rynkowa 32-gigabajtowych modułów DDR3 waha się między 50 a 300 PLN (10–70 EUR). Udało mi się jednak znaleźć 24 moduły (ponieważ mamy 2 takie serwery) w cenie zaledwie 7 EUR za sztukę. Kilka lat temu kosztowałoby to 1600 EUR, dziś było to 160 EUR.